Sibat 2021 Abonetî Piştgirî  fransî | îngilîzî | almanî | edîsyonên dîn

rojnamegerîya rastîn, ramana azad
—zanyarîyên bêlayan, analîzên rexneyî

Şerê li ser fîyetan

Li gelek welatên xwedî hatineke kêm an jî navînî, nexasim jî yên afrîkî, derman ji bîst heta sî caran bihatir in jî fîyeta referans a navneteweyî ya jenerîkan. Ji bo berhemên bingehîn ên wekî paracetamol jî heman rewş mijara gotinê ye(1). Tê gotin sedemên vê yekê hevnegirtin û bêkêrîya pergalên tendirustîyê ne, lê belê herweha taleba bêserûber, zehmetîyên lojîstîk û rêzek tedarîkên navendî ku gundewarîyê îhmal dikin jî li van sebeban dikarin bên zêdekirin.

Komeleyên wekî Doktorên Sînornenas (MSF: Médecins sans frontières) herweha sîyaseta fîyetan a ji alîyê laboratuwaran ve tê pêkanîn jêpirsîn dikin. MSF bo nimûne dixwaze Bédaquiline, a ji alîyê pirneteweyîya (şirketa navnetweyî) Johnson and Johnson ve tê çêkirin, her roj bi berdêla dolarekê (180 dolar ji bo şeş mehan) were bidestxistin. Li welatên xwedî hatina qels a navînî, ev dermanê li dijî weremê, ku ji bo şeş mehan bi berdêla 400 dolarî tê firotin, bi rastî jî li cihekî «derveyî derfeta xwegihandinê ye ji bo ji sedî 80yê kesên bi rastî jî pêdivîya wan pê heye da ku karibin li jîyanê bimînin(2. Di tîrmehê de, Johnson and Johnson nîvê rê kudand bi qebûlkirina firotina vî dermanî bi berdêla rojê 1,50 dolarî. Li gorî MSFê, divê fîyet bibe neynika para subvansîyonên bexişandî ji bo lêkolîn û pêşxistinan, li tenişt rola civata zanistî û rêxistinên ku ji bo têkoşîna li dijî werema dijwar hevkarîyê dikin.

Li sektora taybet (ji sedî 80yê tedarîka ji bo welatên xwedî hatina navînî) girêdayî rewşa welatan e ka ji kevneşopîya fransîaxêv in an jî ingilîzîaxêv, derman bi awayên cihêreng tên belavkirin. Li yên pêşî, fîyeta firotinê tê birêvebirin. Çawa ku li Fransayê, geryana berheman ji alîyê belavkarên tomerî ve tê kirin. Evên han ji cem laboratuwaran tedarîka xwe dikin û divê ji hemû dermanxaneyan re hemû farmakopeya bi destûr pêşkêş bikin û bi rêkûpêkî teslîmatê bikin. Li yên duyemîn, laboratuwar elemanekê tercih dikin. Ev eleman yekan e kes e ku xwedî erka îtxalkirina dermanan û ji nû ve fortina wan e ji bo gelek şirketan. Ev şirket jî îcar wan difiroşin perakendefiroşan. Ne şert e ku ilehî ev firoşgeh dermanxane bin. «Li Afrîkaya fransîaxêv wekî li Fransayê, hûn ê heman qutîya dermanên bi reçete bi heman fîyetî li her dera herêmê peyde bikin. Li Afrîkaya ingilîzîaxêv, fîyet serbest in», li gorî ku ji me re îzah dike M. Jean-Marc Leccia, serokê Eurapharma, belavkara fransî -niha bûye jêr-şirketeke dêwa japonî Toyota- ku ji sedî 40ê tevnên rojava-afrîkî ya belavkirinê kontrol dike.

Xwendevanên hêja, ji bo ku hun bikaribin berdewamîya
nivîsê bixwînin ji kerema xwe bibin abone.
Bibin Abone

_______

1) Rachel Silverman, Janeen Madan Keller, Amanda Glassman û Kalipso Chalkidou, «Tackling the triple transition in global health procurement», Center for Global Development, Waşîngton, DC – Londres, 17 hezîran 2019, www.cgdev.org

2) «J&J divê dermanên li dijî weremê bîne ber destê herkesî bi berdêla rojê bi 1 dolarî», Doktorên sînornenas, Paris, 26 nîsan 2019.

3)  «Asambleya Cîhanî ya Tendirustîyê -Nûçeyên 28ê gulana 2019- Roja girtinê», Rêxistina cîhanî ya tendirustîyê, Cenev, 28 gulan 2018.

Hemû gotarên nivîskar

+ Hemû gotarên nivîskar
+ Hemû gotarên nivîskar
X

Passwort vergessen?

Mitglied werden!

  • Sign Up
Passwordîfreya xwe winda kir? Ji kerema xwe navê bikarhêner an navnîşana e-nameya xwe binivîsin. Hûn ê ji bo afirandina şîfreyek nû bi riya e-nameyê girêdan bistînin.