Tîrmeh 2021 Abonetî Piştgirî  fransî | îngilîzî | almanî | edîsyonên dîn

rojnamegerîya rastîn, ramana azad
—zanyarîyên bêlayan, analîzên rexneyî

Koshi Shawki

 

Hunermenda vê hejmarê Koshi Shawki [Koşî Şewqî] li bajarê Sileymanîyê ji dayik bûye. Perwerdeya xwe ya hunermendîyê li Akademîya Hunerên Bedew a Bexdadê temam kirîye û di 1988an de ji beşa grafîk-dîzaynê mezûn bûye. Li dû mezûnîyeta xwe wekî asîstan li Akedemîya Wênesazîyê ya Zanîngeha Sileymanîyeyê xebitîye. Koshi Sawki hîn jî li Zanîngeha Sileymanîyeyê wekî birêveber û dersdar dixebite.

Hunermend Koshi Shawki bi salên dirêj li Almanyayê jîyaye, li vê derê jî xebatên xwe yên hunermendîyê domandîye û li Dibistanên Gel yên Almanyayê (Volkshochschule) kursên wênesazîyê daye.

Koshi Shawki di nava hunermendên jin ên Kurdistanê de bi nav û deng e û xebat û afîrînerîya xwe di gelek beşên hunerê yên wekî fîlm, şano, dîzayîna tîştên zînetê û bi çêkirina sabûnê  didomîne. Li Kurdistan, Almanya û Îngilistanê li gelek bajaran pêşangeh vekirine. Hunermend Shawki li cografyaya ku tesîra dîn û feodalîteyê li ser qadên civakî gelek zêde ye, wekî jineke bi nasnameya xwe ya femînîst xwe daye qebûlkirin û li Kurdistanê ji bo jinên modern û keçên ciwan yên xwendevanên hunerê re mînak û modeleke gelek girîng e.

Dema em bi hûrgilî li wêneyên Koshi Shawki binêrin em yekser fêhm dikin ku di paşxaneya hunermendîya wê de hostetîya grafîk û dîzayînçêkirin heye: bi awayekî rastîn lihevanîna rêzkirin û sîmetrîyê, bi xemilandin û nexşên xwe yê rêzikan, bi peyamên xwe yên vekirî, zelal û rengîn berhemên xwe diafirîne. Bê guman ev hemû taybetmendî pêdivîyên herî girîng ên sêwirîna (plan) dîzayînê ne. Dizayînerbûna hunermend di wênesazîya wê de jî dibe awantajeke mezin. Ezmûn û zanebûna wê ya dizayînçêkirinê wê serkevtî dike. Li gorî min, hunermend Koshi di berhemên  xwe de gîyan û rengên mijarên ku bi kar tîne bi serkevtî derdixîne holê. Ev hewla wê hewleke xweş, girîng û serkevtî ye. Vegotinên xwe yên dîtbarîyê (vîzuel) bi mijarên nas û tên zanîn têkilhev dike. Ev yeka jî dikarê bi girêdana hunermend ya bi kokên xwe yên kulturî re bê îzahkirin. Her çend ew hewl dide ku di form, reng û tevgerê de bi pêş bikeve jî, ew bi xebatên xwe yên wekî “Enfal” û “Şengal” rêzeberheman hildiberîne.  Ev jî dest nîşan dike ku rabirdû di têgihîştin û bîra hunermend de hîn nû û zindî ye.

Ev tezekirina hişmendîyê bi du awayî dikare bê şirovekirin:

-Girêdana bi rabirdûyê re,

-Bi rêya jinûvejîyandina serpêhatîyên rabirdûyê re, pêkanîna hişmendîya dîtbarîyê.

Endîşeya hunermend ya duyem e.  Hunermend di berhema xwe ya rêzewêneyên ji 126 parçeyan pêkhatî ya bi navê ”Waves of Death” ango ”Pêlên Mirinê” serpêhatîyên tarîxî û dîrokî yên wekî trajedîya penaberên li Deryaya Egeyê jîyana xwe ji dest daye raxistîye ber çavan.

Hunermend Koshi, cografyaya Kurdistan û Mezopotamyayê bi berdewamî di hişê xwe de zindî dihêle û wekî jîn û hunermendeke bi wênesazî û hunerê lêpirsîna jidayikbûna xwe ya vê cografyayê dike. Di vê lêpirsîna wê de;  tecrube, hest, kelecan, xala hişmendîya civakê û hawirdora ku ew lê mezin bûye faktorên sereke ne. Ji ber vê yekê hewlên Koshi xan ên ji bo hunerê, dê di xebatên wê yên rengên herêmî, xeta herêmî û motîfên herêmî de bên dîtin. Çunku niqteya wê ya destpêkê bingeha kulturî ya herêmî ye. Ev niqte bi kultura herêmî re geş dibe; her diçe bi kultura neteweyî re dewlemend dibe û ew bi hembêzkirina kultura gerdûnî re deskeftîyan bi dest dixe.

Hasan Hüseyin Deveci

Wergera ji tirkî: Nedim Baran

 

Galerî / Koshi Shawki

[emember_protected]

[/emember_protected]

Hemû gotarên nivîskar

+ Hemû gotarên nivîskar
Social media & sharing icons powered by UltimatelySocial