Çirîya paşîn 2021 Abonetî Piştgirî  fransî | îngilîzî | almanî | edîsyonên dîn

rojnamegerîya rastîn, ramana azad
—zanyarîyên bêlayan, analîzên rexneyî

Alî Hadî Îbrahîm

Wênesazê vê hejmarê Alî Hadî Îbrahîm di 1957an de li navçeya Habbania ya li navenda Iraqê ji dayik bûye. Hunermend Îbrahîm ji beşa wênesazîyê ya Akademîya Hunerên Bedew a Floransayê mezûn bûye. Di beşa hunerên plastîk de xwedîyê pileya lîsansa bilind e û li Unîversîteya Parîsê jî di beşa felsefeyê de lîsansa bilind çêkirîye. Endamê Komeleya Hunermendên Fransayê û endamê Yekîtîya Hunermendên Kurdistanê ye. Ew niha li Hewlêrê li Unîversîteya Selaheddîn dersdar e.

Alî Hadî Îbrahîm di 1977an de dest bi xebatên xwe yên hunermendîyê kir, li Ewropa û Kurdis-tanê beşdarî gelek çalakîyên hunerî û kulturî bû.

Pirkulturîbûna (kurd, ereb, fransiz) hunermend Îbrahîm, di afirandina berhêmên wî yên hunerî de roleke erênî pêk anîye û di rêwitîya wî ya estetîkê de bûye stûnên bingeh. Em di pirrengî û dewlemendîya berhemên wî de jî tesîra van kulturan dibînin. Di reng û xêzan de kurd, di sprîtual û tesewifê de ereb û di bikaranîna teknîk, materyal û vîzyonê de wekî ewropayî-fransizekî nûjen e.

Hunermend Alî Hadî Îbrahîm wisa dibêje: ”… min xwe bi pir kulturî, pir zimanî û pir welatî perwerde kir, lê ez nostaljîya zimanekî, hesreta bapîrên xwe yên bo welat û êşa malbateke ku êşa nasnameya neteweyî jîyaye herdem ligel xwe bar dikim; mîtolojîyek şexsî. Dîsa jî dema meriv bi lêpirsîna welat, kultur, ziman û medenîyetê re rû bi rû bimîne, bersiva teqez estetîk e.”

Di berhemên hunermend de felsefeya wateyê û alîyên psîkolojîkî li ser meriv tesîrekê dihêle. Di çarçoveya vê tesîrê de, rewşên dîtbar û hin taybetmendîyên berbiçav ên hunermend ku divê bi giringî û baldarî bên nirxandin ev in; formên geometrîk, kaligrafî, senteza rojhilat-rojava, lîrîk-melodîk û pêlên abstrak-nîv abstrak. Alî Hadî Îbrahîm hunera xwe bi teorîyeke cidî û demdirêj honandîye. Hewl û mijarên herî girîng ên ku hunermend dixwaze balê bikşîne ser ev in: Hişmendî, bîranîn û bi bîr xistin, serpêhatîyên şexsî û serpêhatîyên xeyalî, pirsgirêkên demkî û dahatîyê. Wekî din di xebatên wî yên hunerî de xwedîderketina li kultura xwe û bikaranîna ”mijara kurd” pirî car tê dîtin.

Hesta wî ya vegotinê, şirovekirin û estetîka wî gelek xweş e. Mijarên berhemên xwe bi xwendineke estetîkî, bi vegotineke şaîrane û bi reng û formên bi hêz honandîye. Di kompozîsyo-nên xwe de hewl dide hêmanên plastîk derxe pêş. Di vê hewla xwe de serkeftîye. Hunermend di kompozîsyonên xwe de motîfên herêmî bi motîfên nûjenîya rojava re dewlemendtir dike. Ev metod carna me şopîneran dixe dubendîyê. Lewra em bi rewşeke komp-leks û îşaretên pirsê re rû bi rû dimînin. Hunermend vê yekê bi ahengeke gihîştî û estetîk pêşkêş dike.

Hunermend Alî Hadî Îbrahîm di mijara watedarkirin û kodkirina rengan de di nav hewleke gelek baş de ye. Hunermend vê yekê wekî lêgerîn û rapirsînek li ser rê û rêbazek tîpîk û ne asayî dike. Em li vê derê behsa hesteke estetîk dikin. Helbet hest tişteke nisbî û tevlihev e û di heman demê de berteka kesane ye û bi jîyana hundirîn re têkildar e.

Ez dixwazim di derheqê hunera Alî Hadi Îbrahim de gotina dawîn bi vê hevoka Changall bibêjim. Mark Changall; ”Helbet kok û cihê ku hunera min jê feyz digirt Witebsk (bajarê ku Changall lê hatîye dinyayê) bû, lê hewcedarîya hunera min bi Parîsê re hebû, wekî hewcedarîya darekê ya bi avê re hebe”.

Alî Hadî jî feyz û hîmê hunera xwe ji cografyaya xwe, ji deftera xwe ya hişmendîyê ya kesane, serpêhatîyên xwe û kultura kurd û ereb a ku pê mezin bûye werdigire.

Hasan Hüseyin Deveci

Wergera ji tirkî: Nedim Baran

Galerî / Alî Hadî Îbrahîm

[emember_protected]

[/emember_protected]

Hemû gotarên nivîskar

+ Hemû gotarên nivîskar