Hezîran 2021 Abonetî Piştgirî  fransî | îngilîzî | almanî | edîsyonên dîn

rojnamegerîya rastîn, ramana azad
—zanyarîyên bêlayan, analîzên rexneyî

Maşallah Mohammadî

Wênesazê vê hejmarê Maşallah Mohammadî ji rojhilatê Kurdistanê ye, di 1969an de li bajarê Senendecê ji dayik bûye. Perwerdeya xwe li Zanîngeha Tehranê kirîye û ji beşa wênesazîyê mezûn bûye.

Maşalah Mohammadî li bajarên wekî Îsfehan, Hemedan û Meşhedê gelek xelat wergirtine. Hunermend li gel wênesazîyê gelek fîlmên anîmasyonê çêkirîye. Fîlmên wî yên anîmasyonê yên wekî ”Pain” (Êş), ”Other Being” (Hebûna din), Human Binges (Şahîya Mirovî) û ”The last Song” (Strana Dawîyê) li Awisturya, Awistralya û Spanyayê di televîzyonan de hatine nîşandan.

Em di wêneyên Maşallahî de tesîra rêbazên realîst û împresyonîst û çûyin û hatina di navbera van herdu rêbazan de dibînin. Lê berhemên wî rasterast ne herdu ne jî. Lewra di realîzmê de ji diramayên şanoyî û ji dinyaya hestyarîyê dûrketin heye. Lê Maşallah di dîmenên xwe yên realîst de, hestên xwe yên xwerû tevî xwezayê dike, di dîmenan de vegotineke lîrîkî û dilşikestinek heye. Ew ji bo ronahîyê baştir bibîne û rengan baştir bi kar bîne wekî împresyonîstan li studyoyê naxebite, pirî caran li derve, li cih û warên vekirî dixebite. Lê ew wekî wan di wêneyên xwe de ronahîyê, rojê û nuansên rengan ên di demên cuda de bi kar nayîne, ew şevê, ronahîya heyvê û şevereşê bi kar tîne. Li ser hunermend tesîra herdu rêbazan jî heye, lê hunermend di xebatên xwe de herdu rêbazan ji bo pêkanîna şêwaza xwe ya xwerû wekî amûr û rêyekê dibîne.

Hunermend Maşallah Mohammadî hunermendê alman August Weber (1813-1873) û berhema wî ya bi navê ”Nêrînek li Capri”yê bi bîr tîne. August Weber jî di berhemên xwe de rêbaza serdema xwe wekî amûreke hizirînî ya lîrik nirxandibû û bi kar anîbû. Mebesta min a nirxandina lîrikî ya ji bo berhemên Mohammadî, wekî lîrikîya Weber e.

Ez dikarim di derheqê xebatên figuratîfî yên Maşallah Mohammadî de bi kurtasî wisa bêjim: rejîma îslamî ya Îranê li ser hunermend tesîreke neyînî hiştîye. Li gorî min ji ber vê yekê berhemên wî yên figuratîfî bêhizûr in. Helbet îzaheke sîyasî û hunerî ya vê yekê heye. Xetên wî yên figurî nêzîkî berhemên wî yên li ser xwezayê ne, lê ferq û cudahîya di navbera herduyan de ev e; di wêneyên xwe de tiştên di xwezayê de yek bi yek pêşkeşî me dike. Ew di berhemên xwe yên figuratîfî de jî me rasterast dike nava bûyerên li wê sîstem û cografyayê diqewimin. Figurên wî wekî mizgînîya serhildaneke bêdeng û karekterên bi xem û hesret li benda yekî/ê disekinin, li pêşberî me ne. 

Mohammadî di derheqê hunera xwe de wisa dibêje: Ez ji çarçoveya nêrîneke basît a bê tevlîhevîya nehewce hez dikim. Lûtkeya kêfxweşî û şanazîya min jî ev e; gihîştina agahîyên taybet û xwerû yên ji bo meriv bikaribe bi hûrgilî meseleyan binirxîne, teknîkek baş û nêrînek sade.

Hasan Hüseyin Deveci

Wergera ji tirkî:

Nedim Baran

Galerî / Maşallah Mohammadî

 

Hemû gotarên nivîskar

+ Hemû gotarên nivîskar
Social media & sharing icons powered by UltimatelySocial